اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یا اَباعَبْدِاللَّهِ وَ عَلَى الاَْرْواحِ الَّتى حَلَّتْ بِفِناَّئِکَ عَلَیْکَ مِنّى سَلامُ اللَّهِ (اَبَداً) ما بَقیتُ وَ بَقِىَ اللَّیْلُ وَ النَّهارُ وَ لاجَعَلَهُ اللَّهُ آخِرَ الْعَهْدِ مِنّى لِزِیارَتِکُمْ اَلسَّلامُ عَلَى الْحُسَیْنِ وَ عَلى عَلِىِّ بْنِ الْحُسَیْنِ وَ عَلى اَوْلادِ الْحُسَیْنِ وَ عَلى اَصْحابِ الْحُسَیْنِ

.

مقاله ها

معرفی برخی از گیاهان روستا

 

 

بَنَفشه یا پنیرک  نام نوعی گل است از تیره بنفشگان (Violaceae) که بیشتر در نواحی  معتدل جهان یافت می‌شود. گلی است با ساقه‌ای کوتاه و رنگ آن  بنفش ،  یاسفید است.

v    مشخصات ریخت‌شناسی:گیاهی است علفی و پایا و دارای برگ‌هایی که از محل مشترکی در ناحیه یقه خارج می‌شوند. برگ‌های آن قلبی شکل، دارای دمبرگ دراز و واقع بر روی سطح زمین هستند، زیرا ساقه هوایی مشخص دراین گیاه وجود ندارد. گلهای آن منفرد، زیبا و به رنگ بنفش ، بندرت سفید یا گلی و معطر است. گل‌های زیبا و معطر بنفشه در اوایل  بهار ظاهر می‌شود، در تابستان گلهایی عاری از گلبرگ در بین دمبرگ‌های آن ظاهر می‌شود که همیشه به حالت مخفی درآن باقی می‌ماند.گل‌ها در مقابل نور رنگ خود را از دست می‌دهند و در جای خشک و تاریک حتی بیش از یکسال رنگ خود را حفظ می‌کند. به بنفشه  گل  زیر برف می‌گویند. زیرا آن را در زمستان می‌کارند.

v    بیماری‌های گل بنفشه:

ویروس موزاییک خیار یکی از ویروس‌های گیاهی است که از این گیاه استخراج گردیده و بر روی آن اثبات شده است.

v    بنفشه در طب سنتی:

بر اساس طب سنتی ایران تمامی قسمت‌های بنفشه از جمله  برگ ، گل ، دانه ،ریشه ، و سرشاخه‌های گل‌دار مصرف دارویی دارند.بنفشه مرطوب، تند، سرد و اندکی تلخ است و دارای ویژگی‌هایی چون:   ضد  التهاب ،  خلط آور ،محرک ،ادرار آور ( مدر )، ضد تومور ، ضدرماتیسم ،ملین ، ضدمیکروب ، معرق ،مسهل ، تثبیت کنندهٔ دیوارهٔ  مویرگ‌ها  و تصفیه کنندهٔ خوناست.

شربت تهیه شده از دم کردهٔ آن را برای درمان سرفه می‌توان استفاده کرد. به دلیل غنی بودن از لحاظ موادصابونی ،خلط آور   خوبی است و باعث تقویت و استحکام خونی می‌شود. دو قاشق غذاخوری از پودر گیاه را در نیم  لیتر  آب جوشیده ریخته و با اضافه کردن مقداری شیر وعسل آن را مصرف می‌کنند.

دم کرده بنفشه را بعد از تغلیظ به صورت کمپرس برای درمان بیماریهای پوستی می‌توان استفاده نمود. برای درمان رماتیسم  می‌توان از کمپرس دم‌کرده گیاه بر روی موضع، روزی دوبار استفاده کرد. از پودر گیاه و آب خمیری درست می‌شود که برای بهبودی زخمها و جراحات مفید است.

دانه بنفشه به مقدار ۶ تا ۱۰گرم ، در اطفال اثر   ملین  داشته و مصرف ۷ تا ۱۵ گرم آن در ۱۵۰ گرمآب، اثر مسهلیملایم ظاهر می‌کند. ازروغنبنفشه می‌توان برای جلوگیری از ریزشمویسر،  شورهسر، خارش پوستی، زیبایی پوست، ورملثه، سردرد و  خونریزی بینی استفاده کرد.

 

 

 

 

g

 

گَزَنهنام علمی:( Urticaاز تیرهٔ گزنه‌ ایاناست. گیاهی است. علفی و پایا با ساقه‌ای منشعب است. ساقه آن راست و چهارگوش بوده و برگهای آن پوشیده ازکرک‌هایگزنده‌ای است.

v    پراکنش جغرافیایی

در ایران در ییلاقات اطراف تهران، شمیرانات ودر کرج در دامنه‌های البرز، کندوان، پل زنگوله، در مناطق شمالی درمازندرانوگیلاندرهرزویل و جنگل نودی، عمارلو، راه کبوترچاک به زردچیان، رودبار، آستارا، بندرگز و در آذربایجان در دامنه‌های سهند، زنقاب، دیلمان وارسباران، لرستان (در کنار رودخانه کشکان) و منطقه سرمشهد کازرون در استان فارس بطور خودرو دیده می‌شود.

v    خواص دارویی

-        مداوای مجاری ادرارپروستات، (درمان دستگاه تنفسی،کاتارهمعده، ضد قند خون، افزایش دهنده گلبولهای قرمز خون).

-        سرشار از مواد معدنی و مغزی است

-         این گیاه حاوی ماده‌ای به نامسکرتیناست که بهترین عامل جهت تحریک و به کار انداختن غدد ترشحی هاضمه در معده، روده، کبد، لوزالمعده وکیسه صفرا است.

-         خاصیت مهم دیگر آن کمک به ساخته شدن گلبولهای سرخ و در نتیجه تنفس مناسب سلولهای بدن است.

-        ضد اسهال است به ویژه در اسهالهای خطرناک که در هنگام شیوع وبا پیدا می‌شود بکار می‌رود، خونروشها (خون روش بینی، سینه و انواع دیگر)

-         و خلط‌های ناراحت‌کننده (در سرماخوردگی و گرفتگی مجاری تنفسی) را آرام می‌کند.

-        مقوی است وبه مادران شیرده جهت زیاد شدن شیر کمک می‌کند وعادت ماهانه زنان را تنظیم می نمایدویاچنان تأثیری دارد که اگر قاعده گی بطور غیرطبیعی قطع شود مجددأ آن را برقرارمی کند.

-        خون را تصفیه کرده وضدکرم است. استعمال خارجی آن درموارد رماتیسم موفقیت آمیزبوده است.

-        غرغره دهان با فراورده دارویی این گیاه یک ماده ضروری جهت ضدعفونی کردن دهان، رفع ورم و جراحات لثه ومداوای آنژین به شمار می‌رود، لوسیون و کمپرس‌های گزنه در مراقبت‌های زیبایی مانندتمیزکردن پوست، از بین بردن آکنه، اگزما و جلوگیری از ریزش موی سر به کارمی رود

-        .امروزه خواص ضد آلرژی گیاه گزنه ثابت شده است.

-        از طرف دیگر پژوهش‌های متخصصان میکروبیولوژی نشان می‌دهد که گیاهان وحشی مانند گزنه به دلیل آنکه در شرایط سخت رشد می‌کنند انرژی بسیار زیادی دارند. ارتعاشات درون سلولی بدن یک انسان سالم ۷۰ مگاهرتز است. این ارتعاشات در سلول‌های یک بافت سرطانی به ۴۰ مگاهرتز کاهش پیدا می‌کند. زمانی که ارتعاشات به زیر ۴۰ مگا هرتز سقوط می‌کند سلول کم‌کم می‌میرد. سلول‌های گوشت مرغ پخته و همبرگر ارتعاشاتی بین ۳ تا ۵ مگا هرتز دارند، در حالی که سبزیجات تازه و جوانه گندم برگ کاهو ۷۰ مگاهرتز ارتعاشات دارند. گیاهان وحشی مانند گزنه انرژی بسیار زیادی دارند زیرا در شرایط سخت رشد می‌کند.

قسمت‌های مورد استفاده

برگها، سرشاخه‌های گلداروریشه گزنه مورد استفاده قرار می‌گیرد.

 

 

 

hh

 

گُل قاصِدَک،خبررسانکیاخبرچینو نیز در طب سنتی به همین نام یعنی طرخشقون معروف است گیاهی است علفی و دائمی که ساقه آن به ارتفاع ۴۰ سانتی‌متر می‌رسد. این گیاه دارای ریشه‌ای است به رنگ قهوه‌ای مایل به زرد که پر از شیرابه سفید رنگی می‌باشد.

گلهای قاصد معمولی (Taraxacum sect. Ruderalia)و (Taraxacum officinale Weber)

در انتهای ساقه گل آن قرار دارد. برگهای گل قاصدک سبز رنگ و بریدگیهای مثلث شکل و نوک تیز دارد و بر روی سطح زمین می‌باشد. گل قاصدک در وسط چمن، حاشیه شوره زار، کنار جاده‌ها و اراضی بایر و بطور کلی در همه جا می‌روید.

برگهای آن سبزرنگ و بی کرک و دارای بریدگیهای مثلثی شکل و نوک تیزاند از ساقة آن در صورت خراشیدگی یا شکستن شیرابة سفیدرنگی خارج می‌شود. از میان برگهای آن ساقه‌های گل به‌ارتفاع حدود ۵۰ سانتیمتر می‌رویند. این ساقه‌ها منتهی به نهنجی می‌شوند که بر رویش گلهای زردرنگ زیبا و زبانه‌ای به قطر ۳ تا ۵ سانتیمتر قرار دارند. گل آذینش کلاپرک (Capitule) است. گلبرگهای زبانه‌ای شکلش دایره‌وار از داخل به خارج به تدریج باز می‌شوند. گلها در عمر چندین روزة خود، شبها و در هنگام باران و نیز در هنگام خشکی هوا بسته می‌شوند. میوه اش فندقه و دارای دستة تارهای ابریشمی در قسمت انتهایی است که به آن قاصدک می‌گویند زیرا به منظور بذرافشانی به پرواز درمی‌آید

v    موارد استفاده:

-        زنبور عسل این گیاه را بسیار دوست دارد و شهد زیادی از آن بدست می‌آورد.

-         برگ‌های جوان گل قاصدک را معمولاً با سالاد می‌خورند و چون خیلی تلخ است باید آن را با  ترشی  یا آبلیمو مصرف کرد.

-        از قسمت‌های گوناگون گیاه مانند ریشه، برگ و  شیرابه   آن در درمان استفاده می‌شود.

-         قاصدک به عدم ورم بدن و درد قاعدگی بسیاری از زنان در سندرم پیش از قاعدگی کمک می‌کند.

-         برای جلوگیری از عفونت قارچی واژن در حد کهیر، چند مشت برگ خشک شده به آب حمام اضافه کنید

v    ترکیبات شیمیایی

ریشه این گیاه دارای ماده‌ای تلخ به نام تراگزاسین، کولین و تاراگزاسترول می‌باشد همچنین در ریشه آن مقدار کمی تانن وجود دارد و نوعی الکالوئید به نام تاکزین و تاراگزه رول در اعضای این گیاه یافت می‌شود. ضمناً این گیاه دارای ساپونین، قندهای مختلف و اسیدهای چرب است. این گیاه بالاترین حد ویتامین آ را در بین گیاهان داراست و همچنین دارای مقدار زیادی پتاسیم است. املاحکلسیم ،پتاسیم ،آهن ،منیزیوم ،سدیم ،منگنز ،فسفر ،سیلیسو  گوگرد در این گیاه ثابت شده‌است.

v    خواص داروئی

این گیاه از نظر پزشکی قدیم ایران سرد و خشک است و از دیرباز برای درمان بیماری‌های کبدی بکار می‌رفته‌است.

  • قابض و مقویمعده‌ است .
  • خوردن آن خونریزی از سینه را متوقف می‌کند.
  • قاعده آور است.
  • برای  ازدیاد  شیر نافع است و خانم‌های شیرده باید مقداری از آن را با سالاد بخورند
  • خنک‌کننده و معرق است.
  • ترشحصفرا را زیاد می‌کند.
  • خونرا تصفیه می‌کند.
  • از عصاره آنشیافدرست می‌کنند که برای رفع ورم‌های درون اندام تناسلی بانوان وزهدانمفید است.
  • خوردن آب این گیاه مخلوط با روغنزیتونبرای رفع مسمومیت مفید است.
  • ضماد ریشه آن را در محل نیشکژ دم یا زنبور و یامارمی‌گذارند که بسیار مفید است.
  • اورهرا رفع می‌کند.
  • کلسترولخون را کاهش می‌دهد.
  • درمان کنندهاگزماو بیماری‌های پوستی است.
  • درمان کننده کم خونی است.
  • رماتیسمونقرسرا درمان می‌کند.

v    محل رویش

پراکندگی این گیاه در کره زمین طوری است که در غالب نواحی اروپای شمالی، غربآسیا، شمالآفریقاوآمریکای شمالیمی‌روید. تا کنون بالغ بر ده گونه از این نوع گیاه شناخته شده‌است.

 

 

 

 

bb

 

پنیرک با نام علمیMalva sylvestris  عربی خبازی نامیده می شود. گیاهی است علفی، به ارتفاع تا 60 سانتی متر و پایا. به صورت خودرو، در بسیاری از نقاط می روید و برای استفاده نیز کشت می گردد.

قسمت مورد استفاده ی پنیرک برگ و گل می باشند. البته در اکثر نواحی، گل پنیرک مورد استفاده قرا می گردد. این گیاه در ایران رویش ندارد و گونه ی نزدیک به آن به نام M.neglecta مورد استفاده قرار می گیرد. گونه ی موجود در ایران، به بلندی گونه ی اول نیست و به حالت تقریبا خوابیده است و حداکثر تا 40 سانتی متر مرتفع می شود. برگ ها دارای حالت دایره ای و دندانه دار و گل ها، بنفش رنگ و کوچک هستند.

الف: گل پنیرک

ترکیبات مهم

گل های پنیرک بیش از 10 درصد موسیلاژ دارند. این موسیلاژ در اثر هیدرولیز، تبدیل به  گالاکتوز ، آرابینوز، گلوکز، رامنوز و اسید گالاکتورونیک می شود. هم چنین گل های پنیرک حاوی مقدار کمی تانن و حدود یک دهم درصد لوکوآنتوسیانین ها و 7 درصد آنتوسیانین ها می باشد(نسبت به وزن خشک گل).

طریقه و مقدار مصرف

تهیه چایبر روی 2 گرم از گل ها، یک لیوان آب سرد ریخته و حداکثر 5 دقیقه می جوشانیم. هم چنین می توان بر روی همین مقدار گل، یک لیوان آب در حال جوشیدن ریخته و پس از 15 دقیقه، صاف نموده و میل کنیم.

v    نکات قابل توجه

-        اثرات گل پنیرک، عمدتا مربوط به موسیلاژ و آنتوسیانین آن است که یکی از مهم ترین داروهای ضد سرفه و مفید برای رفع گرفتگی صدا است.

-        بهتر است پس از صاف کردن دم کرده، گل را کمی فشار داد تا تمام موسیلاژ استخراج شده و تفاله را دور بریزیم.

-        هنگام تهیه ی فرآورده، نباید بیش از 5 دقیقه آن را بجوشانیم، چون باعث هیدرولیز موسیلاژ و کم اثر شدن محصول می شود.

-        در منابع جدید مصرف گیاه را برای درمان کم خونی، مفید گزارش نموده اند.

مهمترین اثرات گزارش شده گل پنیرک:

ضد درد، ضد التهاب، ضد عفونی کننده، قابض، ملین، ادرار آور، خلط آور و مقوی رحم.

ب: برگ پنیرک

ترکیبات مهم

برگ حاوی حدود 8 درصد موسیلاژ می باشد که پس از هیدرولیز، تولید قندهای آرابینوز، گلوکز، رامنوز، گالاکتوز و اسید گالاکتورونیک اسید می کند. هم چنین حاوی مقدار تانن و فلاونوئید است.

طریقه و مقدار مصرف

بر روی 5 گرم برگ، یک لیوان آب سرد ریخته مدت حدود 5 دقیقه می جوشانیم و یا بر روی همین مقدار برگ، یک لیوان آب در حال جوشیدن می ریزیم و بهتر است درب آن را بپوشانیم؛ آن گاه پس از 15 دقیقه  صاف می کنیم. البته بهتر است محلول های  سرد آن را، قبل از مصرف، کمی گرم کنیم. در صورتی که با هر بار مصرف ، یک قاشق عسل به آن بیفزاییم، اثر آن قوی  تر می شود. این میزان مصرف را می توان روزی سه تا چهار بار تکرار کرد.

اثرات مهم

اثرات مهم برگ پنیرک مشابه با گل های آن است؛ به ویژه جهت درمان تورم قسمت های بالای راه های تنفسی و گلو، تورم های روده ای معدی، مناسب است.

داروهای گیاهی

برگ پنیرک به عنوان یکی از گیاهان مؤثر در عوارض سرماخوردگی به ویژه سرفه، در تعداد زیادی از فرمولاسیون های سرماخوردگی، مخلوط با گیاهان دیگر وجود دارد.

پنیرک در طب سنتی

-        از نظر طب سنتی گیاه پنیرک را معتدل می ‌دانند، اخلاط غلیظ را رقیق و اخلاط خیلی رقیق را معتدل می‌ کند. ساییدگی برگ آن برای شکستگی اعضاء مفید است، ترکیب آن با روغن زیتون برای سوختگی و عقرب ‌گزیدگی مفید است، دم کرده ی ساقه و برگ آن با شکر، گرفتگی صدا را برطرف می‌ سازد.

-        در درمان التهاب ‌های تنفسی و جوش ‌های پوستی کاربرد دارد، دارای ویتامینAو B وCاست و در درمان بیماری ‌های کلیه و مثانه بسیار مؤثر است، ضدسرفه و مرهم سینه است.

-        برگ و ریشه پنیرک اگر به شکل ضماد درآید و روی دمل و یا کورک قرار گیرد باعث می ‌شود تا بسیار سریع سر باز کنند.

-        جوشانده ی آن برای عفونت ‌های مثانه، اسهال خونی و سرفه‌ های شدید موثر و مفید است، دم کرده ی آن برای کسانی که دچاریبوستو دارای معده و روده‌ های تنبلی هستند، توصیه می ‌شود.

-        در درمان برونشیت و استفراغ نیز استفاده می‌ شود، به صورت غرغره در رفع تحریکات مخاط دهان و درد گلو اثر مفیدی دارد و همچنین برای رفع سوزش مجرای ادرار مفید است.

-        برای رفع جوش‌های صورت نیز می ‌توان از پنیرک استفاده کرد ضمن این که درد و ناراحتی‌ های محل جوش را تسکین می ‌دهد و به صورت کمپرس یا لوسیون در درمان سوختگی‌ ها موثر است.

-        برگ پنیرک به عنوان یکی از گیاهان مؤثر در عوارض سرماخوردگی به ویژه

سرفه، در تعداد زیادی از فرمولاسیون های سرماخوردگی، مخلوط با گیاهان دیگر وجود دارد.

 

 

 

ll

 

بابونه آلمانی(نام علمی:Matricaria chamomillaگیاهی است یک‌ساله، معطر و به ارتفاع ۲۰ تا ۴۰ سانتیمتر که بصورت خودرو در مزارع و کنار جاده‌ها می‌روید. ساقه آن دارای انشعاباتی است و برگ‌های آن بریدگی‌های باریک و دراز با ظاهر برگچه مانند دارد. قسمت مورد استفاده این گیاه،کاپیتول‌ های آن است که در فاصله ماه‌هایاردیبهشت تا مهر ماه، آن را از ساقه جدا می‌کنند.

-        چای بابونه علاوه بر دارا بودن خواص درمانی فراوان، از دیرباز به خاطر عطر و بوی خوش آن مورد توجه بسیاری بوده است و دارای خواص بسیاری نیز می‌باشد.

-         یکی از مهمترین خواص این چای تقویت سیستم ایمنی بدن است.

-         این چای عفونت‌های ناشی از سرماخوردگی را از بین می‌برد. همچنین برای رفع گرفتگی‌های عضلانی و نیز گرفتگی‌های قاعدگی در زنان مفید است.

v    ترکیبات شیمیایی

کاپیتول‌های این گیاه دارای اسانس هستند. این اسانس در حالت تازه دارای رنگ آبی تیره‌است که مربوط به وجود ماده‌ای به نام آزولن می‌باشد و تدریجاً با تأثیر هوا و نور رنگ آن سبز و قهوه‌ای می‌شود. این اسانس دارایسزکوئی  ترپنهای   b و g و همچنین  ماتریکارین  (Matricarine)  می‌باشد.

v    موارد مصرف در  زیبایی

استفاده از بابونه در زیبایی به اندازه قدمت به کارگیری آن در عطاریها سابقه دارد. خواص آن به خصوص برای پوستهای شکننده و حساس در مقابل تغییرات جوی مفید است. امروزه در صنعت لوازم آرایش آن را به تنهایی یا همراه با گیاهان دیگری از قبیل اکلیل کوهی، خلنگ و بنفشه به  کار می‌گیرند. دم کرده ساده بابونه در استعمال خارجی روی پوست صورت برای حفاظت از پوست بهترین تاثیرها را دارد. شامپوی همراه با بابونه اندکی رنگمورا روشن می‌گرداند. بابونه در کنارزیزفون و نعناع در برخی از کشورها بیشترین مصرف را در صنعت داروسازی دارد.

v    محل رویش

بابونه از گیاهان بومی منطقه مدیترانه بوده ولی منشاء آن را در آسیای صغیر گزارش کرده‌اند. این گیاه امروزه پراکندگی وسیعی در اروپا، آسیای غربی، آفریقای شمالی آمریکای شمالی و جنوبی و استرالیا پیدا کرده است. در ایران نیز گونه‌های مختلف جنس ماتریکاریکا در نقاط مختلف کشور رشد می‌کنند. (گیاهان دارویی معطر- منبع گیاهان دارویی، پژوهشکده جهاد دانشگاهی) -  این گیاه درآذربایجان، لرستان، فارس  قیروکارزین غربی اندیمشک)   وخوزستان    (ایذه، هفت گل، شوشتر، رامهرمز و بهبهان) اطرافتهران و  دماوند  و همچنین  در جنگل  فندقلو ویلکیج  نمین می‌روید. بعضی از گونه‌های دیگر بابونه در نواحی مختلف اروپا می‌روید.